CMENTARZ PARAFIALNY

*************************************************************

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                 

          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

              Darmowy licznik odwiedzin

 

 

 

 

Wycieczka parafialna - Miasta Lutra

MIASTA LUTRA – LUTHERSTADT

 

Erfurt – miasto na prawach powiatu położone w centralnej części Niemiec, stolica kraju związkowego Turyngii. Liczy ponad 200 000 mieszkańców. Największe miasto kraju związkowego, siedziba Federalnego Sądu Pracy , dwóch wyższych uczelni  oraz katolickiej diecezji erfurckiej. Duży ośrodek przemysłowy, handlowy i ogrodniczy (uprawa bobu), siedziba targów. Krajowy port lotniczy założony w 1956. Ośrodek telewizji dla dzieci (KI.KA).

Pomimo burzliwych dziejów Erfurt zachował liczne zabytki Marcin Luter nazywał go Wieżowym Erfurtem –  bowiem ku niebu wznosiły się wieże 25 kościołów parafialnych, 15 klasztorów i kolegiat oraz 10 kaplic. Najważniejszy z nich to Katedra Mariacka i Kościół św. Sewera, jeden z najwspanialszych gotyckich zespołów architektonicznych w  Europie. We wnętrzu katedry imponujące wrażenie robią zwłaszcza okna w prezbiterium, wysokie na prawie 18 metrów i tworzące cały cykl kolorowych witraży. Wspaniały jest także dzwon „Gloriosa”, największy średniowieczny dzwon na świecie. Dzisiaj wieże kościelne rzucają cień na odrestaurowane z wielką starannością domy z muru pruskiego i piękne budynki renesansowe w zabytkowym centrum miasta. Klasztor augustianów, w którym Marcin Luther spędził pięć lat swojego życia, kościół dominikanów czy obiekty fortyfikacyjne cytadeli Petersberg to wspaniałe przykłady średniowiecznej i nowożytnej sztuki budowlanej. Należy do nich również stara synagoga, najstarsza zachowana w całości synagoga w Europie, w której mieści się dzisiaj muzeum historii judaizmu. Erfurt to nie tylko miasto budynków sakralnych, lecz również mostów. 142 mosty spinają brzegi rzeki Gera, jej liczne niewielkie dopływy i rów odwadniający wzdłuż dawnych murów miejskich. Najbardziej znanym z nich jest z pewnością Krämerbrücke, najdłuższy zabudowany domami i zamieszkały most w Europie. Atmosferę mostu Krämerbrücke tworzą zakłady rzemiosła artystycznego, galerie, małe winiarnie, sklepy muzyczne i antykwariaty.

 

Eisenach to niewielkie miasto w centralnej części Niemiec, położone nad rzeką Werrą. Tym co przyciąga tu każdego roku wielu turystów jest usytuowany na malowniczym wzgórzu na południowych obrzeżach miasta majestatyczny średniowieczny zamek Wartburg. Jego początki sięgają 1067 roku, kiedy to hrabia Ludwik Skoczekz (protoplasta rodu Ludowingów) polecił wybudować tu twierdzę obronną. Warownia usytuowana została na okolicznym skalnym wzniesieniu (441 metrów n.p.m.) wokół którego w późniejszym czasie powstało miasto. Na przełomie XII i XIII wieku zamek został przebudowany przez margrabiego Henryka I w imponującą rezydencję. Wtedy też powstała słynna kaplica zamkowa. W owym czasie warownia stanowiła jedno z głównych centrów życia politycznego ówczesnych Niemiec. W swojej historii zamek odwiedzały był przez liczne znamienite osobistości. W jego murach gościli m.in. niemiecki poeta Wolfram von Eschenbach, św Elżbieta z Turyngii czy Johann Wolfgang von Goethe, uważany za najwybitniejszego poetę niemieckiego W okresie reformacji, w latach 1521-1522 w murach twierdzy skrywał się obłożony przez kościół ekskomuniką niemiecki reformator religijny, teolog oraz inicjator reformacji Martin Luther. W tym odosobnieniu spędził Luter w sumie 10 miesięcy, a w trakcie pobytu tam studiował język hebrajski i grecki, przekładał psalmy, pisał traktaty, ale przede wszystkim dokonał tłumaczenia na język niemiecki Nowego Testamentu, jako pierwowzoru używając tekstu greckiego Dzieło to stało się wkrótce fundamentem nowożytnego języka niemieckiego. Komnata w której mieszkał wybitny reformator nosi dziś nazwę Lutherstube i stanowi część ekspozycji muzealnej.

W XVII wieku w wyniku rozwoju artylerii zamek utracił swoje znaczenie strategiczne. Wkrótce potem zaniedbany zaczął powoli popadać w ruinę. Pierwsze prace konserwacyjne przeprowadzone zostały dopiero w pierwszej połowie XIX wieku. Wtedy też warownia została uznana za jeden z najważniejszych niemieckich symboli narodowych. W 1817 roku , na zniszczonym jeszcze wówczas zamku, w trzechsetną rocznicę reformacji zebrali się liczni studenci z większości krajów niemieckich, protestując przeciwko werdyktom uchwalonym na Kongresie Wiedeńskim oraz proklamując po raz pierwszy zjednoczenie się Niemiec. Wydarzenie to przeszło do historii jako Wartburgfest. Obecnie w pełni odrestaurowany zamek stanowi jedną z najlepiej zachowanych i najczęściej odwiedzanych średniowiecznych warowni na terenie Niemiec. Dla gości udostępniono m in. dawne pokoje landgrafów z XIX wiecznymi malowidłami, prywatne pomieszczenia Elżbiety, okazałą Salę Śpiewaków (Sängersaal) oraz Wieżę Południową (Südturm) z tarasem widokowym. W 1999 roku warownia wpisana została na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

 

Eisleben

Lutherstadt Eisleben (pol. Miasto Lutra Eisleben) – miasto w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Mansfeld-Südharz.  Eisleben – zalicza się do najstarszych miast na terenach pomiędzy górami Harzu a Łabą.

W tym mieście 10.11.1483 r. urodził się Marcin Luter. I choć nie mieszkał tu długo – już wiosną następnego roku rodzina przeniosła się do pobliskiego Mansfeld – dom ten otoczony jest opieką i znajduje się w nim niewielkie muzeum.

Miasto już w 1693 roku urządziło tu miejsce pamięci, a budynek uchodzi za pierwsze muzeum w całych Niemczech i jedno z najstarszych na świecie. Nie ma tu pamiątek po samym reformatorze, ale eksponując sakralne zabytki z epoki, obrazy, sztychy, starodruki i uzupełniając wystawę nowoczesnymi multimedialnymi prezentacjami, muzeum snuje opowieść o mieście i jego górniczej przeszłości, o rodzinie Lutrów, religii i o życiu w Saksonii na przełomie XV i XVI w.

Dowiadujemy się tu, że ojciec reformatora nazywał się  Hans Luder. Dorosły już Marcin zmienił nazwisko. Dlaczego? Bo było niezbyt eleganckie. Słowo „Luder” ma  po niemiecku niemiłe znaczenia (łachudra, padlina). Drobna korekta na Luther, bo tak w oryginale pisze się to nazwisko, pozwoliła powiązać znaczenie nowej jego wersji z greckim słowem eleutheros – wolny. Inni  biografowie doszukują się tu zbitki słów „laut”,  jako głośny, w sensie – znany oraz „Herr”, czyli pan. Znany człowiek – po prostu.

Hans Luder urodził się We wsi Möhra koło  Eisenach. Pochodził z niezamożnej rodziny wolnych chłopów, tzw. dziedzicznych czynszowników. Jako najstarszy z czterech braci, nie mógł przejąć gospodarstwa po swoim ojcu, bo ówczesnym zwyczajem ziemię dziedziczył najmłodszy syn. Starsi musieli szukać szczęścia w świecie. Hans zatrudnił się jako górnik, a następnie hutnik, z czasem dorobił się solidnego majątku, stał się właścicielem górniczo-hutniczych przedsiębiorstw, zasiadał nawet we władzach miasta Mansfeld.  Zanim jednak to się stało,  ożenił się z Małgorzatą z domu Lindemann, pochodzącą z mieszczańskiej rodziny z Eisenach. Wkrótce po narodzinach Marcina przenieśli się do Mansfeld, tam już wychowywał się przyszły reformator.

W jednej z sal na ścianie widnieją różne podpisy Lutra z różnych lat: od podpisu Luder, przez Elleuterios (wolny), do skróconej i zniemczonej wersji tego ostatniego - Leuther do Luther. W innych salach odtworzono sypialnię, utworzono ekspozycję pokazującą życie Lutra, ryciny z Lutrem i jego dzieła.

 

Dom Śmierci Lutra to nie „sanktuarium” na cześć reformatora, ale jest pamiątką dziejów reformacji i miejscem, ukazującym stosunek reformacji do tajemnicy umierania i śmierci.

Domniemany Dom Śmierci Lutra to przede wszystkim spotkanie z historią, a raczej z końcem kluczowego etapu w dziejach XVI-wiecznej reformacji. Spędził on w nim ostatnie trzy tygodnie życia. Jednak eksponaty prezentowane w obiekcie nie koncentrują się tylko na Lutrze, choć duża część przedmiotów związana jest z ostatnimi chwilami życia niemieckiego teologa, w tym szczególnie maska twarzy Lutra wykonana tuż po jego śmierci. Można obejrzeć oryginalna drewnianą trumnę, której był przewożony do Wittenbergi, obraz przedstawiający jego śmierć, Biblię z ręcznym opisem jego śmierci napisanym przez syna Piotra, listy Lutra i karty z jego “złotymi myślami”.
Wystawa podejmuje ponadto niezwykle złożony, ale i wciąż inspirujący temat ars moriendi (sztuka umierania) w późnym średniowieczu, a także zagadnienia eschatologiczne – śmierci i życia wiecznego – z perspektywy reformacyjnej.

 

Śmierć Lutra

Najważniejsze relacje, dotyczące śmierci reformatora pochodzą od naocznych świadków wydarzeń w lutym 1546 roku – ks. Justusa Jonasa oraz ks. Michaela Coeliusa. 17 stycznia 1546 roku Luter wygłosił ostatnie kazanie w kościele miejskim NMP w Wittenberdze, od którego rozpoczęła się jego reformacyjna i kaznodziejska działalność. Wraz z trzema synami udał się do Eisleben, gdzie miał pośredniczyć w zawarciu ugody między skłóconymi członkami rodziny szlacheckiej w Mansfeld. Luter przybył do Eisleben 28 stycznia. Znacznie przyczynił się do osiągnięcia porozumienia, choć w końcowej fazie rozmów już nie miał siły uczestniczyć. W kościele świętego Andrzeja zdążył jeszcze wygłosić cztery kazania. Jednak postępująca choroba wieńcowa uniemożliwiła normalne funkcjonowanie. Ciężkie napady dławicy piersiowej i powikłania wywołane najprawdopodobniej zawałem serca doprowadziły do zgonu Lutra 18 lutego ok. 2:45. Ciało zmarłego zostało przeniesione do kościoła św. Andrzeja, gdzie odbyło się nabożeństwo przy trumnie z kazaniem ks. Jonasa. Później trumnę (z postojem w Halle) przetransportowane do Wittenbergii.

Kazanie pogrzebowe w Kościele Zamkowym wygłosił ks. Johannes Bugenhagen, spowiednik Lutra oraz Reformator Danii i Pomorza, a okolicznościowe przemówienie Filip Melanchton, bliski współpracownik Lutra. Reformator został pochowany pod amboną.

W 1946 r. Eisleben otrzymało drugi człon nazwy „Miasto Lutra” – Lutherstadt. Domy Marcina Lutra – dom narodzin i dom śmierci przy Andreaskirchplatz oraz zabytki związane z jego pobytami w mieście, zostały wpisane w 1996 r. na listę światowego dziedzictwa UNESCO

 

Wittenberga to miasto środkowych Niemczech, położone na prawym brzegu Łaby.

Na początku XVI wieku w mieście założony został słynny uniwersytet do którego w 1508 roku przybył pobierać nauki augustiański mnich Marcin Luter, późniejszy inicjator reformacji. To właśnie za jego sprawą Wittenberga rozsławiona została w całej Europie, kiedy to w 1517 roku na drzwiach miejscowej katedry przybił listę 95 fundamentalnych tez dla reformacji. Wittenberga stała się stolicą oraz głównym ośrodkiem myśli reformatorskiej na całym świecie. Obecnie słynne drzwi kościoła zamkowego (Schlosskirche) z historycznymi tezami stanowią jeden z najważniejszych symboli oraz zabytków miasta. Mimo to wciąż służą wiernym. Niestety nie są to oryginalne drzwi, a jedynie XIX wieczna kopia. Powyżej nich znajduje się portal z tympanonem, na którym widnieje malowane przedstawienie Ukrzyżowania, adorowanego przez Lutra i Melanchtona na tle rzeki Łaby i panoramy Wittenbergi. Wewnątrz świątyni zaś, znajdują się grobowce Lutra oraz jego najbliższego współpracownika Filipa Melanchtona.
Najważniejszymi zabytkami Wittenbergi są oczywiście wszystkie miejsca związane z Marcinem Lutrem. Należą do nich: dom w którym mieszkał Luter (Lutherhaus), znajdujący się na głównym placu miejskim (Martkplatz) przed budynkiem Ratusza pomnik reformatora (autorstwa Johanna Gottfrieda Schadowa oraz Karla Friedricha Schinkel), Leucorea (część Uniwersytetu Marcina Lutra), Dąb Lutra (Luthereiche) pod którym spalił bulę papieską z klątwą oraz dom jego bliskiego współpracownika Filipa Melanchtona (Melanchtonhaus). Pozostałe ważne zabytki Wittenbergi to m.in. protestancki kościół Najświętszej Marii Panny (Stadt- und Pfarrkirche St. Marien), gotycka kaplica Ciała Jezusowego (Fronleichnamskapelle), XVI wieczny renesansowy budynek ratusza miejskiego (Rathaus) oraz pozostałości zamku w którym znajduje się muzeum związane z dziejami miasta. W 1996 roku wszystkie miejsca i zabytki w Wittenberdze związane Marcinem Lutrem zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Facebook